بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
19
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
نظريه كاربردى زبان « 1 » و بازىهاى زبانى « 2 » در فلسفه زبان « 3 » و متمايز دانستن زبان علم و دين ، سهم مهمى در مباحث مطرح شده در باب ارتباط علم و دين و اتخاذ رويكردهاى متفاوت در تفسير متون دينى ايفا كرد . دسته سوم ، سخن از مشابهت و موازى بودن علم و دين به ميان آوردند . آنان معتقد بودند علم و دين ، علىرغم آنكه وابسته به دو موضوع مستقل هستند دو قلمرو كاملا متباين نيستند ، بلكه از نظر ساخت ، شباهات مهمى دارند . هر دو معرفت آوردند و هر دو بايد در يك برداشت وحدانى از جهان لحاظ شوند و معتقدات دينى انسان بايد تعبير و تفسير معقولى از همه حوزههاى تجربه بشر باشد . به باور ايشان ، مفسر بايد تفكر انتقادى را در تحقيق خود به كار برد . الهيات اعتدالى و فلسفه پويشى در اين دسته قرار دارند . « 4 » با مرور گذرا بر مبانى و رهيافتهاى متفكران در مغربزمين ، اين نكته را متذكر مىشويم كه تفسير علمى قرآن كريم نزد مفسران مسلمان ، بيشتر در راستاى همين مسأله و مشكل قابل ارزيابى است . البته اينكه قايلان به تفسير علمى كدام مبنا در حقيقت علم و وحى را پذيرفتهاند چندان روشن نيست . ولى نوعا ايشان قائل به مجزا بودن علم و دين هستند و هر دو را مفيد مىدانند ، لكن برخى از آنها به معيار اصالت تجربه ملتزم هستند و در پى آنند وحى را براساس علوم تجربى تفسير و تبيين كنند . برخى ديگر به اصالت وحى اعتقاد يافته و تفسير دادههاى وحيانى را در قالب نظريههاى
--> ( 1 ) . meaning as a function of use / use theory of meaning ( 2 ) . language games ( 3 ) . براى تفصيل بيشتر در اين مورد و شرح روشن از ديدگاه ويتگنشتاين و ديگر نظريههاى راجع به زبان نك : William , p . Alston Meaning " , in The Encyclopedia of philosophy , Paul Edwards . ( Ed . ) , Macmillan publishing Co . Jnc The free press , New York V 5 6 p . p 233 - 241 . Philosophy of Language , New Jersey , Printic - Hal , 1964 . p 32 - 49 . ( 4 ) . همان ص 155 - 162 .